Robimy zdjęcia niemal odruchowo klimatycznej kawiarni, pięknego lobby hotelowego, światła wpadającego do restauracji czy wnętrza nowoczesnej galerii handlowej. I może właśnie dlatego tak łatwo zakładamy, że skoro możemy wejść do danego miejsca, to możemy też swobodnie publikować wszystko, co tam sfotografujemy.
Dopiero później okazuje się, że granica między zrobieniem zdjęcia a jego wykorzystaniem wcale nie jest taka oczywista.
I myślę, że to jeden z najbardziej mylących elementów współczesnego internetu. Im częściej widzimy określone kadry w mediach społecznościowych, tym bardziej wydają się „wspólne”. Jakby automatycznie należały do internetowej codzienności.
A przecież dostępność nie zawsze oznacza pełną swobodę fotografowania i późniejszego wykorzystania zdjęć.
Warto przy tym odróżnić dwa zupełnie różne cele wykonywania fotografii. Jeżeli robimy zdjęcie wyłącznie dla siebie - na pamiątkę z podróży, rodzinnego spotkania czy wizyty w restauracji - w praktyce zazwyczaj nie budzi to większych wątpliwości. Co innego, gdy fotografia przestaje być prywatną pamiątką, a zaczyna służyć działalności zawodowej lub komercyjnej. Publikacja zdjęcia na firmowym profilu w mediach społecznościowych, wykorzystanie go na stronie internetowej, w materiałach reklamowych, portfolio czy do promocji własnych usług to już zupełnie inna sytuacja niż zachowanie zdjęcia wyłącznie dla siebie.
Szczególnie dobrze widać to właśnie w restauracjach, galeriach handlowych czy designerskich przestrzeniach, które dziś bardzo często są projektowane nie tylko po to, żeby dobrze wyglądały na żywo, ale też… na zdjęciach. Charakterystyczne wnętrza, sezonowe instalacje, estetyczne detale, światło i kolory - wszystko wydaje się wręcz stworzone do publikowania.
I może właśnie dlatego tak łatwo zapominamy, że wiele z tych miejsc nadal pozostaje prywatną przestrzenią z własnymi zasadami.
To ciekawe, jak bardzo zmienił się sposób projektowania wnętrz. Restauracje coraz częściej budują swój klimat również z myślą o mediach społecznościowych. Galerie handlowe tworzą miejsca „instagramowe”, a hotele i kawiarnie projektują przestrzenie, które mają zachęcać do robienia zdjęć. Granica między zwykłym korzystaniem z miejsca a tworzeniem contentu staje się coraz mniej widoczna.
A jednak nawet wtedy właściciel przestrzeni nadal może określać zasady dotyczące fotografowania albo późniejszego wykorzystywania zdjęć. Dotyczy to w szczególności sytuacji, gdy zdjęcia mają zostać wykorzystane w celach zawodowych, marketingowych lub promocyjnych. W praktyce właściciel znacznie częściej będzie zainteresowany sposobem wykorzystania fotografii niż samym faktem wykonania zdjęcia na użytek prywatny.
I chyba właśnie to jest najbardziej nieintuicyjne. Wszystko wygląda przecież swobodnie. Naturalnie. Internet bardzo skutecznie przyzwyczaił nas do tego, że fotografowanie stało się częścią samego bycia w danym miejscu. Dopiero później pojawia się pytanie, czy każdy kadr rzeczywiście można wykorzystać dokładnie tak, jak planowaliśmy.
Lubimy myśleć o tym jak o bardzo cienkiej granicy, której na co dzień prawie nie zauważamy. Nie rzuca się w oczy, nie zatrzymuje nas przy wejściu, a jednak cały czas istnieje gdzieś pomiędzy swobodą fotografowania przestrzeni publicznej a prawem właściciela do decydowania o zasadach obowiązujących na jego terenie.
Warto też pamiętać, że nawet możliwość wykonania zdjęcia nie zawsze oznacza pełną swobodę jego późniejszego wykorzystania. Zdjęcie zachowane w prywatnym albumie to jedno, natomiast wykorzystanie go do budowania marki osobistej, promocji firmy czy prowadzenia działalności gospodarczej może podlegać zupełnie innym zasadom.
I może właśnie dlatego przed publikacją warto czasem zatrzymać się na chwilę i zadać sobie jedno bardzo proste pytanie: czy naprawdę mogę wykorzystać ten kadr, czy tylko mogłem go sfotografować?
A czasem najprostszym i najbardziej eleganckim rozwiązaniem okazuje się po prostu zapytanie właściciela przestrzeni, czy wykonanie i planowana publikacja zdjęcia na pewno są w porządku.
Hania
Zaloguj przez Facebooka
Zaloguj przez Google